شمس الدين حافظ

277

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

193 - « پيرِ مِىفروش » دى پيرِ مىفروش كه ذكرش به خير باد * گفتا : شراب نوش و غم دل ببر ز ياد گفتم : به باد مىدهدم باده : ننگ و نام * گفتا : قبول كن سخن و هرچه باد ، باد سود و زيان و مايه ، چو خواهد شدن ز دست * گو بهرِ اين معامله غمگين مباش و شاد بادت به دست باشد ، اگر دل نهى به هيچ * در معرضى كه تختِ سليمان رود به باد حافظ گرت ز پندِ حكيمان ، ملامت است * كوته كنيم قصّه كه عمرت دراز باد * توضيحات : ذكرش بخير باد ( يادش به نيكى باشد ) نام و ننگ ( آبرو ) معرض ( جايگاه عرضه ) كوته كنيم ( كوتاه و مختصر كنيم ) مايه ( سرمايه ) هيچ ( در اين شعر يعنى دنياى فانى است ) باد ( ايهام دارد يعنى از دست دادن ) نيش ( نيش زنبور ) تدبير ( چاره ) ملامت ( كسالت - سرزنش ) باد ( فعل دعايى ) معنى بيت ( 1 ) ( ديروز پير مىفروش كه يادش به خير ، گفت : شراب بنوش و غم را فراموش كن ) معنى بيت ( 2 ) ( به پير مىفروش گفتم آخر باده آبرويم را مىبرد و رسوايم مىكند ، در جواب گفت تو كارى به اين كارها نداشته باش و حرف مرا گوش كن ، هرچه پيش آيد ، خوش آيد ) معنى بيت ( 3 ) ( زندگى اين دنيا چندان ارزشى ندارد ، از سود آن شاد مباش و از زيان آن ناراحت مشو زيرا سرمايه و سود و زيانش همه بر باد مىرود ) معنى بيت ( 4 ) ( جايى كه تخت فرمانروايى حضرت سليمان به باد مىرود ، تو اگر به زندگى بىحاصل دل‌بسته باشى چيزى جز باد در دست نخواهى داشت ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيت پنجم فرمايد : ( اى حافظ اگر از پند حكيمان كسالت و رنجش پيدا مىكنى ، قصه را طولانى نكنم و ما از نصيحت گذشتيم ، برو كه به خدا مىسپارمت ) پس خواجه نيز به من ياد مىدهد كه تا شما را نصيحت كنم كه سرعت عمل ، تلاش ، اراده و راهنمايى از استادى باتجربه را از ياد نبرى و با همگامى وى و ديگران حتما موفق مىشوى ، جاى نگرانى نمىباشد . 2 - ابتدا انديشه‌ها و افكار نادرست و پريشان و ترديدآميز را از سر بيرون كن ، كسى كه تلاش كرده ، مسلما موفق خواهد شد ، شخصى بلندقد ، سياه چهره ، ابرو كشيده ، بينى دراز با موى بلند به شدت به شما حسادت دارد از او دورى كنيد . 3 - توجه كامل به پدرتان داشته باشيد كه رنج فراوان برده و مادرتان با سخنان تندش او را آزار داده است ، پس پدر نياز به محبت شما دارد ولى پدر واقعا شما و مادرتان را دوست دارد ، از زندگى خوبى برخوردار هستيد ، موفقيت در انتظار شماست . 4 - در اين هفته سورهء مباركه « الصّف » را دو بار با حضور قلب و معنى بخوانيد و نذر خود را ادا كنيد كه گشايش حاصل مىشود . 5 - روحيهء جناب‌عالى چنين است : باهوش ، اهل كشف ، نگران ، نكته‌سنج ، كمال‌گرا ، درون‌گر ، مخترع ، صميمى ، زيرك ، ناقلا ، والامقام ، آرام و ملايم ، صلح‌جو ، با حس ششم قوى ، بدبين ، همراه ، كمك‌رسان ، كله‌دار ، عاقل ، قدرى فكر كنيد با اين ويژگيهاى برشمرده بايد موفق و از زندگى خوبى برخوردار باشيد . اگر اراده را تقويت كنيد ، بر همه چيز مسلط مىشويد پس پيروزى در دستان شما قرار دارد ، به خود متكى باشيد تا موفق شويد . 6 - انديشه‌اى شما را رنج مىدهد ، فورى اين افكار را بيرون بريزيد ، مواظب همسرتان باشيد كه او دچار ناراحتى است ولى نمىتواند بر زبان بياورد اما نياز به محبت شما دارد ، فرزندان شايسته‌اى تربيت مىكنيد كه دومى نابغه مىشود ، مقام و ثروتى در انتظار خانواده شماست كه مبارك باشد .